گام‌به‌گام تا دنیایی بدون پوسیدگی

 

همه چیز درباره ۱۴ اکتبر، روز جهانی آینده‌ای بدون پوسیدگی دندان (World Cavity-Free Future Day)

پوسیدگی دندان شایع‌ترین بیماری غیر واگیردار در دنیا است و بنا بر آمار سازمان بهداشت جهانی، بین شصت تا نود درصد دانش‌آموزان و حدود صد درصد بزرگسالان را به خود درگیر می‌کند و سبب کاهش کیفیت زندگی آنان یا بر جا گذاشتن هزینه‌های درمان سنگین می‌شود. به همین دلیل سیاست‌های سلامت دهان هرچه بیشتر به سمت گسترش اقدامات پیشگیرانه رفته‌اند. از جمله آن‌ها می‌توان به دو گام ساده، اما کلیدی روزی دوبار مسواک زدن با خمیردندان فلوراید دار و کاهش مصرف شکر اشاره کرد. اما برای ابتلای کمتر نسل حاضر به پوسیدگی دندان و داشتن نسلی عاری از این بیماری در آینده، باید توجه جوامع مختلف را به اهمیت این اقدامات جلب کرد.


روز جهانی آینده‌ای بدون پوسیدگی دندان (WCFFDay)، سال ۲۰۱۶ با همکاری «سازمان آینده‌ای بدون پوسیدگی دندان» (Cavity-Free Future) که به اختصار (ACFF) نامیده می‌شود پایه‌گذاری شد. هدف از اختصاص یک روز به این نام، تأکید بر روی نیاز به آگاهی بیشتر در دنیا نسبت به پوسیدگی دندان است که در صورت بی‌توجهی می‌تواند سر منشاء ابتلا به بیماری‌های جدی‌تر دهان و دندان شود. علاوه بر این، ACFF بر روی بیماری‌های دیگری که از بهداشت دهان  ضعیف ناشی می‌شوند تمرکز می‌کند و می‌کوشد توجه مردم در سراسر دنیا را نسبت به بهترین راهکارهای پیش‌گیری از پوسیدگی و خرابی دندان جلب کند.
WCFFDay هم تلاش می‌کند جوامع مختلف را در این ماموریت جهانی همراه کند و به نوعی افرادی که می‌توانند تغییرات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی برای دست یافتن به دنیایی بدون پوسیدگی در آینده ایجاد کنند را نسبت به اهمیت پیش‌گیری از پوسیدگی دندان‌ آگاه کند.

سازمان آینده‌ای بدون پوسیدگی دندان (ACFF) چیست؟

سازمان آینده‌ای بدون پوسیدگی دندان یا ACFF یک سازمان غیر دولتی است که سپتامبر ۲۰۱۰ در کنگره فدراسیون جهانی دندان‌پزشکی (FDI) در برزیل اعلام وجود کرد. این سازمان تحت حمایت‌های راهبردی پروفسور نایگل پیتز (Nigel Pitts) قرار دارد و متخصصینی که در تعیین خط مشی سیاست‌های دندان‌پزشکی در دنیا حرفی برای گفتن دارند، در آن حضور دارند و دانشگاه‌های برجسته‌ای از آن حمایت می‌کنند. در جلسه‌ای که محصول آن شکل‌گیری سازمان ACFF بود، اساس‌نامه‌ای برای آن تعیین شد که جایگاه آن را در دندان‌پزشکی جهانی به عنوان یک گروه مشاور سلامت دهان که در این حوزه نقش مدیریتی و راهبردی دارد تعیین می‌کرد. پس از آن، شعبه‌های این سازمان، هر سال در کشورهای مختلف آمریکای لاتین و سایر قاره‌ها شکل گرفتند. ACFF در حال حاضر، در شش قاره دنیا، بیست و شش شعبه دارد و از جمله کشورهایی آسیایی که دارای شعبه‌ای از این سازمان هستند، می‌توان به ترکیه، هندوستان و چین اشاره کرد، اما کشور ما از آن بی‌بهره است.

فعالیت‌ شعب ACFF چگونه است؟

هر شعبه از سازمان ACFF، فعالیت‌های مستقل خود را دارد و از گروهی تشکیل شده است که در حوزه‌هایی مانند بهداشت عمومی، پوسیدگی‌شناسی و مطالعات دهان و دندان در آن منطقه سرآمد هستند. همچنین این گروه، نمایندگانی از افرادی که در کار بالینی دندان‌پزشکی دخالت دارند از جمله دندان‌پزشکان کودکان، بهداشتکاران و متخصصان طب سالخوردگان را گرد هم می‌آورند. همکاری این افراد با یکدیگر، یک عامل کلیدی در موفقیت ACFF بوده است و این سازمان قصد دارد برای رسیدن به اهداف خود در سراسر دنیا، خط مشی فعلی خود را سرلوحه قرار دهد.
روشن است که نیازهای هر منطقه با منطقه دیگر فرق دارد و بنابراین، هر شعبه فعالیت‌های متفاوتی برای رفع این نیازها انجام می‌دهد. در چند سال‌ گذشته که سازمان AFCC تشکیل شده است، فعالیت‌های آن از برنامه‌های مداخله‌ای برای کودکانی که در معرض خطر بیماری‌های دندان هستند تا لابی‌های سیاسی برای ایجاد تغییرات در خدمات بهداشتی و پیشگیرانه، کمپین‌های مطالعاتی بر روی مادران باردار یا دارای نوزاد و تبلیغات تلویزیونی اقدامات بهداشتی را شامل شده‌اند.

اهداف جهانی ACFF به ترتیب اولویت

  1. هر کودکی که از سال ۲۰۲۶ به بعد متولد می‌شود باید در طول عمر خود عاری از پوسیدگی دندان باشد.
  2. بعد از گذشت سه سال از تشکیل هر شعبه، نود درصد دانشکده‌ها و انجمن‌های دندان‌پزشکی در منطقه مربوطه باید فلسفه دور تسلسل عوامل منجر به پوسیدگی را درک کرده و پذیرفته باشند تا بتوانند از منشأ آن جلوگیری و برای بهبود اقدامات پیش‌گیری از پوسیدگی برنامه‌ریزی کنند.
  3. ACFF و شعبه‌های آن، با همکاری یکدیگر و تعدادی از سازمان‌های خارجی برای دست پیدا کردن به هدف کاهش پوسیدگی درزمینهٔ بهداشت عمومی و بهداشت دهان همکاری می‌کنند.
  4. تا سال ۲۰۲۰، نمایندگان هر منطقه‌ که در برنامه “همکاری برای آینده‌ای بدون پوسیدگی” شرکت کرده‌اند، باید برنامه‌ای جامع، یکپارچه و قابل درک برای پیش‌گیری از پوسیدگی در منطقه فعالیت خود داشته باشند که متناسب با سیستم‌های مدیریتی و امکانات مانیتور کردن پیشرفت‌های برنامه در آن منطقه باشد.

چگونه می‌توان در پویش  جهانی آینده‌ای بدون پوسیدگی دندان شرکت کرد؟

گرامی‌داشت WCFFDay با فعالیت‌های مختلفی که سازمان ACFF در شعبه‌های مختلفش از آن‌ها حمایت می‌کند برگزار می‌شود. این فعالیت‌ها شامل کارهای آموزشی، مشاوره‌های سلامت دهان رایگان، وِبینارها (webinar) یا سمینارهای اینترنتی حرفه‌ای، فعالیت‌های آموزشی در سطح مدارس و بسیاری اقدامات دیگر هستند.